Thị Trấn Ven Sông — Người Không Tu Luyện Sống Thế Nào

Sáng hôm sau, sau khi rời quán trọ ven đường, Trần Mặc vào thị trấn bên sông lúc mặt trời mới lên khỏi ngọn tre. Trước mắt hắn là đường đất dẫn xuống bến sông, không có cổng tông môn hay sân đá sạch. Lòng đường lún sâu vì xe bò qua lại nhiều năm, hai bên lề cỏ úa màu vàng khô. Mùi cá ươn từ bến thuyền thổi lên ngay khi hắn qua khúc quẹo. Gần đó, mấy đứa trẻ tranh nhau cái xô nước, đứa lớn giật khỏi tay đứa nhỏ khiến nó khóc thét. Hắn theo phản xạ khẽ mở cảm quan tìm linh khí, rồi nhận ra mình đang làm gì và khép nó lại. Bụi đường từ hôm qua vẫn còn đọng ở mép ống tay áo, một vệt nâu nhạt không buồn phủi. Hắn để vậy, bước vào chợ. Chợ ven bến thuyền không lớn. Mấy hàng gánh rải dọc lối đi, người bán ngồi trên ghế đẩu thấp, người mua đứng cúi người xuống xem. Hắn đứng ở mép ngoài, gần gánh cháo trắng bốc khói, nghe chứ không lại gần. Bà lão gần đó đang than với người bên cạnh về thóc. Hạt lúa năm nay lép hơn năm ngoái, bà nói, mà ruộng chẳng bị ngập, chẳng thiếu nước. Người đứng cạnh gật đầu, thêm vào rằng nước sông đổi màu vào mùa khô, vàng đục thay vì trong như trước, cá cũng thưa dần. Người thứ ba nhắc đến làng phía bắc có dịch, quan nha chặn đường không cho qua. Hắn đặt tiền mua một bát cháo dù trước khi vào thị trấn đã ăn bánh khô mang theo từ quán trọ. Bàn tay đặt tiền xuống trước khi hắn kịp cân nhắc; hắn cầm bát, đứng ăn và nghe tiếp. Lúa lép dù ruộng đủ nước, cá thưa dần, lại có dịch bệnh không rõ nguyên do; những lời than ấy cùng chỉ về vùng đất ven sông. Hắn nhớ đoạn mạch phụ được Ngô Lượng khoanh trên bản đồ. Lúc nhìn từ xa, hắn chỉ thấy nét mực, ký hiệu và một vùng đất chưa đặt chân tới. Giờ đây, thóc lép và cá ít là chuyện người ở đây phải sống cùng. Bà lão không biết nguyên nhân, còn hắn cũng mới có một mối nghi ngờ để kiểm tra. Hắn uống hết bát cháo, đặt bát lại. Bến thuyền dài hơn hắn tưởng. Hắn đi dọc, bước qua những kiện hàng chất đống, tránh mấy gánh muối đang chờ chuyển lên thuyền. Dưới sông, vài chiếc thuyền đang neo, người khuân vác đi qua đi lại trên ván gỗ nối từ bờ xuống. Nước sông vàng đục. Hắn nhìn xuống một lúc rồi thấy bên kia bến, dọc vách đá ăn xuống mặt nước, rêu mọc loang lổ: chỗ dày xanh đậm, chỗ trắng bệch. Hắn chưa thể giải thích, chỉ tạm nghĩ đến khả năng thủy mạch đổi dòng hoặc có thứ gì từ thượng nguồn đang ảnh hưởng xuống hạ lưu. Hắn đang đứng cạnh một kiện hàng vải thì nghe tiếng la hét từ phía trong. "Cẩn thận cái tay! Không phải bốc như bốc đá thôi!" Một gã thương nhân mập mạp đang chỉ trỏ vào mặt hai người phu khuân vác, giọng the thé. Kiện hàng trước mặt gã bọc vải nâu sẫm, to bằng cái rương, buộc dây nhiều lớp. Hắn bước sang một chút nhường đường, vô tình chặn lối người phu đang cúi xuống khiêng. Gã thương nhân quay lại, mắt liếc nhanh từ trên xuống dưới: áo bình thường, không phù hiệu, không kiếm, túi trữ vật nhỏ đeo bên hông. Gã cười toét, cái cười của người quen bán hàng cho người lạ. "Huynh đài từ đâu đến? Tướng mạo phương phi thế này, đến thu mua hay bán?" "Đi ngang." Hắn bước sang một bước nữa cho phu khuân vác có đường. Gã không bỏ cuộc. Gã tự giới thiệu mình là Trần Khai Sơn, thu mua đá thổ sản dọc sông về bán cho các tông môn, bao năm nay rồi, đường sông này hắn đi nhắm mắt cũng biết. "Khoáng thạch gì cũng có, Xích Tiêu Sa, Hàn Thủy Thạch, huynh đài biết các loại đó không?" "Nghe qua." Hắn nhìn vào kiện hàng vải nâu. Kiện hàng không tỏa linh khí, nhưng không khí quanh nó hơi nặng, như có thứ bị tích tụ lâu ngày trong không gian kín. Hắn không nhìn lâu. Trần Khai Sơn vỗ tay thở dài, giọng chuyển sang than thở kiểu thương nhân gặp khách hàng tiềm năng. "Năm nay khó làm ăn lắm, huynh đài ơi. Đất sông này xưa ra hàng tốt lắm, giờ khoáng thạch lên đều dị sắc, khách thu mua chê phẩm giảm." Gã lắc đầu. "Không hiểu sao, đất thì vẫn đó, mà thứ đào lên cứ sai màu sai chất." Hắn đáp bằng một tiếng "hm" ngắn. Gã nhìn hắn thêm một lúc, thấy không moi được thêm thông tin, quay lại quát phu khuân vác tiếp. Khi Trần Khai Sơn quay lưng, hắn nhìn theo đúng ba bước chân của gã rồi mới rời chỗ đó. Khoáng thạch dị sắc. Người bán đá cho tông môn để ý chuyện đó trước cả người mua. Tông môn thu mua theo phẩm chất, đã biết hàng kém thì đổi nguồn hoặc chê giá. Gã thương nhân mới là người đứng ở đầu chuỗi, mới nhìn thấy đất đang thay đổi trước tiên. Hắn không ghi vào bút ký; lúc này nhớ tên Trần Khai Sơn là đủ. Bóng chiều đổ dài qua mặt sông khi hắn ra đến mép cầu gỗ. Cầu cũ, ván có chỗ đã mục, tiếng kẽo kẹt khi hắn đứng lên. Hắn dừng lại, nhìn xuống nước. Nước vàng đục như người ta mô tả. Dọc bờ đá dưới cầu, rêu mọc không đều: chỗ xanh đậm, chỗ trắng bệch, ranh giới giữa hai màu sắc nét ngay cả khi bóng cầu dịch đi. Hắn cúi xuống nhìn thêm, chưa thấy ánh nắng giải thích được vệt ranh ấy. Hắn lấy Tứ Phương Chỉ Lộ Ký ra. Ngô Lượng đã khoanh đoạn mạch phụ dọc con sông này cùng vài điểm cần chú ý. Hắn tìm điểm gần nhất với vị trí hiện tại, ngón tay trượt theo đường sông trên lụa. Theo nét vẽ, điểm đó cách đây chưa đến nửa ngày đường về phía thượng nguồn. Hắn lấy tờ địa danh Đinh Huyền Cơ trao ra đặt cạnh. Hai tờ nằm song song trên tay hắn, một tờ lụa cũ mực phai, một tờ giấy mới nét chữ nhỏ. Điểm Ngô Lượng khoanh trên bản đồ và điểm ghi trên tờ địa danh của bà cùng nằm trong một vùng. Không chỉ gần nhau theo nghĩa tương đối: trên hai tờ, chúng cùng chỉ vào một chỗ. Hắn chưa biết Đinh Huyền Cơ và Ngô Lượng có liên hệ gì, nhưng hai nguồn chỉ dẫn đang dẫn hắn về cùng một điểm. Gió sông thổi lên, lật nhẹ mép tờ lụa. Hắn giữ chặt cả hai tờ trong tay, không để bay. Điểm mạch phụ ở phía thượng nguồn, nhưng lộ trình đến Hồng Lô Tông còn ở trước mặt; hắn ghi nhớ vị trí ấy, nghỉ lại thị trấn một đêm rồi sáng hôm sau lên đường.